Энэхүү судалгаагаар төрийн захиргааны байгууллагад нийтлэг байдлаар хэрэгждэг “Чиг үүрэг нь бүтцээ тодорхойлно” хэмээх зарчмыг нутгийн захиргааны байгууллагын бүтэц, зохион байгуулалтад шинжилгээ баримталж, шинжилгээг хийв. Хатуу төвлөрсөн тогтолцоотой байсан манай орны хувьд голчлон “дээрээс доош” чиглэсэн буюу уламжлалт загварын дагуу эрх мэдэл, чиг үүргийг шилжүүлж ирсэн. Энэ үүднээс 2020 онд баталсан Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгад орон нутагт гүйцэтгэх чиг үүргийг тодорхойлохдоо “эрх мэдлийг шилжүүлэх” (devolution) болон “төлөөлүүлэн гүйцэтгүүлэх (delegation)” аргаар хуваарилсан гэж үзэж, тэдгээр чиг үүргийг хэрэгжүүлэхэд Нутгийн захиргааны байгууллагын өнөөгийн бүтэц, зохион байгуулалт нийцэж байгаа эсэхийг шинжлэн үзлээ. Ийнхүү судлахдаа нэг талаас, нутгийн захиргааны байгууллагын бүтэц, зохион байгуулалт, орон тоо, чиг үүргийн хуваарийг тогтоохтой холбоотой Монгол Улсын хууль, УИХ, Засгийн газрын шийдвэрийг түүвэрлэх, 1911 оноос хойш нутгийн захиргааны байгууллагын бүтэц, зохион байгуулалтыг тогтоож ирсэн хууль, тогтоомж, холбогдох байгууллагын шийдвэр, бусад түүхэн эх сурвалж, архивын материал, нөгөө талаас аймаг, сумын захиргааны байгууллагын бүтэц, зохион байгуулалт, орон тоо, чиг үүргийн хуваарийг тогтоосон, өөрчилсөн, өөрчлөхөөр санал гаргасан, бусад холбогдох эрхийн акт, мэдээллийг судлав.

Төрийн албаны тухай хууль 2017 онд шинэчлэн батлагдаж 2019 оноос хэрэгжиж эхэлсэн. Уг хуулиар төрийн албан хаагчийн сургалтын тогтолцоог шинэчилж, Засгийн газрын харъяа төрийн албаны сургалтын байгууллага сургалтыг эрхлэн зохион байгуулах төвлөрсөн тогтолцоотой байх зохицуулалтыг хуульчилж өгсөн болно. Төрийн албаны тухай хуульд зааснаар иргэн төрийн албанд томилогдсоны дараа болон төрийн албанд ажиллах хугацаандаа богино, дунд хугацааны сургалтад тогтмол хамрагдах, тодорхой заасан ангиллын төрийн албан тушаалд дэвшин томилогдохын тулд холбогдох сургалтад хамрагдаж төгссөн байх гэсэн тусгай шаардлагыг тодорхойлсон юм. Төрийн албан хаагчдын мэргэшүүлэх сургалтад 2019 оноос 2025 оны 7 дугаар сарын 1-ний өдрийг хүртэл давхардсан тоогоор 14780 хүн бүртгүүлэн суралцсан бөгөөд 2025 оны эхний хагас жилийн байдлаар 12865 хүн буюу элсэн суралцагчдын 86 хувь нь төгссөн байна. Гэхдээ төрийн албан хаагчийн мэргэшүүлэх сургалтад хамрагдаж төгссөн атлаа төрийн албанд ажил эрхлэхгүй байх, төрийн албан тушаалын шатлал ахих тусам тухайн албан тушаал эрхэлж буй албан хаагчдын тогтвортой ажиллах явдал алдагдаж шатлан дэвших зарчим хэрэгжихгүй, улс төрийн нөлөөллийн зарчмаар шинээр хүмүүс томилж хуучин албан хаагчдыг халж сэлгэх байдал нэмэгдэх хандлагатай болов. Энэ нь төрийн албан хаагчдын сургалтын үр дүнг нарийвчлан судлах, өөрөөр хэлбэл сургалтад хамрагдсаны дараах мөшгих судалгааг хийх шаардлага байгааг харуулж байна. Энэхүү судалгааны зорилго нь төрийн захиргааны албан хаагчийн сургалтын үр дүнг төрийн албан хаагчдын ажил эрхлэлт, шатлан дэвших тогтолцоотой уялдуулан шинжилгээ хийж дүгнэлт, санал боловсруулж гаргахад оршино. Уг судалгаа нь тодорхойлох судалгааны төрөлд хамаарч байгаа бөгөөд “сургалтын үр дүн”, түүнийг хэмжих шалгуур үзүүлэлтийг онол, арга зүйн хүрээнд судалж, төрийн захиргааны албан хаагчдын сургалтын үр дүнд шинжилгээ хийлээ.

Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын даргын 2017 оны 12 дугаар сарын 15-ны өдрийн 302 дугаар тушаалын 2 дугаар хавсралт “Хэрэглэгчдийн үнэлгээний ерөнхий удирдамж”-ийг (Засгийн газрын 2021 оны 374 дүгээр тогтоолоор өөрчлөлт орсон бөгөөд үүнийг 2022 оны 6 дугаар сарын 1-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө) үндэслэн “Улаанбаатар лифт” НӨҮГазар 2025 оны эхний хагас жилд гэрээт аж ахуйн нэгж байгууллага, сууц өмчлөгчдийн холбооноос хэрэглэгчийн үнэлгээний судалгаа хийж гүйцэтгэв

Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын даргын 2017 оны 12 дугаар сарын 15-ны өдрийн 302 дугаар тушаалын 2 дугаар хавсралт “Хэрэглэгчдийн үнэлгээний ерөнхий удирдамж”-ийг (Засгийн газрын 2021 оны 374 дүгээр тогтоолоор өөрчлөлт орсон бөгөөд үүнийг 2022 оны 6 дугаар сарын 1-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө) үндэслэн “Улаанбаатар лифт” НӨҮГазар 2025 оны эхний хагас жилд гэрээт аж ахуйн нэгж байгууллага, сууц өмчлөгчдийн холбооноос хэрэглэгчийн үнэлгээний судалгаа хийж гүйцэтгэв

Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын даргын 2017 оны 12 дугаар сарын 15-ны өдрийн 302 дугаар тушаалын 2 дугаар хавсралт “Хэрэглэгчдийн үнэлгээний ерөнхий удирдамж”-ийг (Засгийн газрын 2021 оны 374 дүгээр тогтоолоор өөрчлөлт орсон бөгөөд үүнийг 2022 оны 6 дугаар сарын 1-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө) үндэслэн “Улаанбаатар лифт” НӨҮГазар 2025 оны эхний хагас жилд гэрээт аж ахуйн нэгж байгууллага, сууц өмчлөгчдийн холбооноос хэрэглэгчийн үнэлгээний судалгаа хийж гүйцэтгэв

Монгол Улсын Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дэргэдэх Удирдлагын академи нь төрийн захиргаа, төрийн бодлогын судалгаа, эрдэм шинжилгээ, сургалтын төв байгууллага болохынхоо хувьд жил бүр Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар, Төрийн албаны зөвлөл, төрийн захиргааны төв байгууллагуудаас захиалга авч суурь болон захиалгат судалгааг хийж ирсэн. Танд тайланг толилуулж буй “Цахилгаан эрчим хүчний үнийн шийдвэрт оролцогч талуудын эрх мэдэл, нөлөөллийн шинжилгээ” хэмээх энэхүү судалгаа нь 2025 оны захиалгат судалгаануудын нэг бөгөөд Удирдлагын академи, Монгол Улсын Боловсролын их сургуулийн багш нар болон Удирдлагын академийн докторантууд баг болон уг судалгааг гүйцэтгэв.Аливаа улсын эдийн засгийн суурь салбарын нэг тул эрчим хүчний салбарт төрийн оролцоо өндөр, ялангуяа эдийн засгийн өсөлт, бизнесийн тэлэлт, ард иргэдийн амьжиргаанд шууд нөлөөлдөг тул цахилгаан эрчим хүчний үнэ тарифыг төрөөс тодорхой хэмжээнд зохицуулах нь элбэг. Хэдийгээр манай улс зах зээлийн эдийн засагт шилжээд багагүй хугацаа өнгөрсөн боловч цахилгаан эрчим хүчний салбарыг либералчилж чадаагүй, хэрэглэгчдийн төлдөг үнэ нь үйлдвэрлэлийн өртгийг нөхөж чаддаггүй нь эрчим хүчний салбарын хөгжлийг боомилох гол хүчин зүйл болсон. Цахилгааны тарифын өсөлт нь хэрэглэгч өрхүүдийн амьжиргаа, аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагааны зардалд нөлөөлж, улмаар бараа, үйлчилгээний үнийн өсөлтийг өдөөдөг тул иргэдийн эсэргүүцэлтэй тулгардаг, “улс төржих” сэжим болдог эмзэг асуудал билээ. Энэ ч үүднээс эрчим хүчний салбарт үнэ тарифыг тодорхойлоход оролцогч талуудын сонирхол, оролцоог анхаарч үзэх шаардлагатай. Манай энэ удаагийн судалгаанд эрчим хүчний үнийн шийдвэрт оролцогч талуудыг хамруулан улс төрийн эдийн засгийн хандлагаар судалж, тэдний сонирхол, байр суурь, үнийн бодлого дахь эрх мэдэл, нөлөөллийг тодорхойлсон. Мөн цахилгааны тарифын 2024 оны өөрчлөлтийг кейс болгон авч хэрэглэгчдийн үзүүлж буй хариу үйлдэл, зан үйлд гарч буй өөрчлөлтийг тодруулахыг хичээсэн нь цаашид эрчим хүчний салбарын үнэ тарифын бодлогыг үр дүнтэй тодорхойлж хэрэгжүүлэхэд тус дөхөм болох биз ээ. Цахилгаан эрчим хүчний үнэ тарифын бодлого, шийдвэрт оролцогч талуудын сонирхол, эрх мэдэл, нөлөөллийг тодорхойлж, үнэ тарифын өөрчлөлтийн хэрэглэгчийн ялгаатай бүлгүүдэд үзүүлж буй нөлөө, тэдний хариу үйлдлийн онцлогийг тогтооход энэхүү судалгааны зорилго оршино.

Судалгааны хүрээнд салбарын хууль, эрх зүйн орчинд дүн шинжилгээ хийж, төрийн үйлчилгээний цахимжуулалт болон байгууллагын бүтэц, зохион байгуулалтын оновчлолд суурилсан инновацлаг шинэчлэлийг хэрэгжүүлэх шаардлагыг тодорхойлон шийдлийг санал болгохыг зорьсон. Салбарын бодлого, стратеги, мэдээллийн урсгал, хүний нөөц, үйл ажиллагааны уялдаа холбоо зэрэг олон хүчин зүйлсийг нарийвчлан судалж, үнэлэлт дүгнэлт өгсөн. Үүний үр дүнг үндэслэн салбарын хэмжээнд эрх зүйн болон бодлого, үйл ажиллагааны цогц шинэчлэл хийх, зөвхөн байгууллагын бүтээмжийг нэмэгдүүлэхээс гадна иргэдийн төрд итгэх итгэл, төрийн үйлчилгээний хүртээмжид эерэг нөлөө үзүүлэхүйц шийдлүүдийг боловсруулав. Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн яам болон Ойн газрын тусгай зөвшөөрөл олгох үйл ажиллагааг цахимжуулах, байгууллагын бүтцийг оновчтой болгох, мэдээлэл солилцооны урсгалыг сайжруулах зэрэг тодорхой шийдлүүдийг боловсруулсан бөгөөд эдгээр нь бусад төрийн байгууллагад хэрэгжүүлж болохуйц арга зүйн санал, жишиг болох боломжтой юм.

Эрүүл мэндийн салбарт процессын дахин инженерчлэл хийх үндсэн зорилго нь Монгол Улсын иргэний Үндсэн хуулиар эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах, орчны бохирдлоос хамгаалуулах, эрүүл мэндээ хамгаалуулах, эмнэлгийн тусламж авах эрх хэрхэн хангагдаж байгаа, эрүүл мэндийн үйлчилгээ “иргэн төвтэй” хэрэгжиж байгаа эсэхэд дүгнэлт өгөхөд чиглэсэн.

Хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын салбарт хийгдсэн процессын дахин инженерчлэлийн ажлын үр дүнд төрийн захиргааны арга барилаас иргэн төвтэй төрийн үйлчилгээний арга хэлбэрт шилжих, дундын менежмент, төвийн үйлчилгээний зохион байгуулалтаар төрийн үйлчилгээг иргэдэд түргэн, шуурхай, ил тод, хүнд сурталгүйгээр хүргэх, салбарын үйлчилгээний хүртээмж нэмэгдэх эхлэл тавигдсан. .

Энэхүү тайланд Харилцаа холбооны зохицуулах хороо нь Өргөн нэвтрүүлгийн тухай хуульд заасан эрх, чиг үүргийн дагуу Өргөн нэвтрүүлгийн тухай хууль, радио, телевизийн хөтөлбөрт тавигдах шаардлага, радио, телевизээр нэвтрүүлэх зар сурталчилгааны зохицуулалтын журмуудын хэрэгжилтийг хангуулах ажлын хүрээнд Улаанбаатар хотын телевизүүдийн хөтөлбөрт байнгын, орон нутгийн телевизүүд болон Улаанбаатар хотын радиогийн хөтөлбөрт түүврээр хяналт, мониторинг хийж, үр дүнг нэгтгэн танилцуулсан.

Гамшиг судлал, инновац сэтгүүл нь 2018 онд анхны дугаараа гаргаж, 2021 оноос ISSN олон улсын бүртгэлд орж, улмаар 2022 оноос Монгол улсын шинжлэх ухааны академийн ерөнхийлөгчийн тогтоолоор хянан магадлагаа бүхий мэргэжлийн сэтгүүлийн ангилалд багтаж, гамшиг судлалын шинжлэх ухааныг хөгжүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулж ирсэн. Сэтгүүлийн энэ удаагийн дугаарт Судалгаа, эрдэм шинжилгээ, Эрдэмтэн судлаачдын үзэл бодол, Дэвшилтэт технологи, инновац гэсэн булангуудаар Гамшгаас хамгаалах эрх зүй, Гамшгийг сөрөн тэсвэрлэх чадавх (resilience)-ыг бэхжүүлэх арга зүйн асуудалд, Ахлагчийн албаны эрх зүйн орчны өнөөгийн байдал, сайжруулах боломж, Гал унтраах бодис, бүтээгдэхүүн гарган авах туршилт судалгааны үр дүн, Зудын үед ерөнхий боловсролын сургуульд үзүүлэх дэмжлэг бусад холбогдох байгууллагын хамтын ажиллагаа зэрэг сэдвүүдээр бичсэн эрдэм шинжилгээний өгүүллүүд болон гамшиг судлалын чиглэлээр судалгаа хийдэг эрдэмтэн судлаачдын үзэл бодлыг багтаалаа.

In this book, the reform of the legal framework for disaster protection in 2024, prevention and risk reduction activities, implementation of policy programs, internal and external cooperation, capacity of emergency management organizations, state reserves, humanitarian aid, disaster protection research and analysis, innovation work, and budget allocation reflect actual investment information. We trust that you will find this publication invaluable as a reference for news and information regarding emergency management organizations and disaster prevention activities in 2024, aiding your research and disaster risk reduction.

Энэхүү номонд 2024 онд хийгдсэн гамшгаас хамгаалах эрх зүйн орчны шинэчлэл, урьдчилан сэргийлэх болон эрсдэлийг бууруулах үйл ажиллагаа, бодлого хөтөлбөрийн хэрэгжилт, гадаад дотоод хамтын ажиллагаа, онцгой байдлын байгууллагын чадавх, улсын нөөц, хүмүүнлэгийн тусламж, гамшгаас хамгаалах судалгаа, шинжилгээ, инновацын ажил, төсөв, хөрөнгө оруулалтын талаарх бодит мэдээллүүдийг тусгасан болно. Та бүхэн энэхүү эмхэтгэлээс онцгой байдлын байгууллага, гамшгаас хамгаалах үйл ажиллагааны талаарх 2024 оны мэдээ, мэдээллийг судалгаа шинжилгээ, гамшгийн эрсдэлийг бууруулах үйл ажиллагаанд ашиглах гарын авлага болж чадна гэдэгт итгэлтэй байна.

Шүүх шинжилгээний байгууллагын 2024 онд улсын хэмжээнд хийгдсэн шинжилгээг урьд жилүүдэд хийгдсэн шинжилгээний тоотой харьцуулж, тоон үзүүлэлтүүдээр гаргасан диаграмм, график, хүснэгтэн мэдээлэл бүхий эмхэтгэл

1992 оноос хойших Монгол Улсын төрийн захиргаа, төрийн албанд холбогдох баримт бичигт шинжилгээ хийх замаар төрийн албаны эрхэмж, уламжлалыг захиргааны шинжлэх ухааны өнцгөөс голлон судалж тодрууллаа.

БНСУ-ын Төрийн захиргааны институт (КИПА) болон Удирдлагын академийн хамтарсан энэхүү судалгаа нь Солонгос, Монгол хоёр улсын авлигатай тэмцэх бодлого хэрхэн хэрэгжиж ирсэн үйл явц, авлигатай тэмцэх засаглалын бүтэц, бодлогын арга хэрэгслийг харьцуулан шинжлэх зорилготой.